Zbuduj bezpieczną więź z dzieckiem - 4 filary obecności

Na podstawie książki "Potęga obecności" D.J. Siegel, T.P. Bryson
Obraz Gerd Altmann z Pixabay
"To nie żart - doświadczenia, które zapewniasz dziecku w waszej relacji, dosłownie ukształtują fizyczną strukturę jego mózgu" 
Dziś krótko na temat znaczenia więzi jaką tworzymy z naszym dzieckiem poprzez codzienne interakcje, gesty, spojrzenia, itd.  Powyższy cytat zapowiada, że będzie poważnie - nasza relacja to podwaliny struktury mózgu dziecka. Co to właściwie oznacza? 


Dziecięcy mózg na podstawie doświadczeń z nami tworzy szlaki neuronowe, na których bazuje wchodząc w relacje ze światem.


Bezpieczna więź, którą możemy zapewnić dziecku stanowi źródło wiedzy dla niego na temat otaczającego je świata,a także jego samego. Bardzo ciekawy jest fakt, że samoświadomość i odporność emocjonalna, z pozoru umiejętności wewnętrzne i osobiste, rozwijają się z interakcji z opiekunem oraz innymi ludźmi. Kluczem do budowania właśnie takiej relacji jest zapewnienie dziecku aby czuło się:
  • bezpieczne - dziecko czuje i wie, że rodzic mu zawsze pomoże. Chroni go przed uszkodzeniami ciała i zranieniami na poziomie emocji. Nie znaczy to, że kiedy popełnimy błąd, zranimy nasze dziecko (lub ono zrani nas), to klapa, bezpieczna więź nie następuje - NIE! Chodzi o to, aby naprawiać relację, najszybciej jak tylko możemy (czy pomóc dziecku ją naprawić), przyznawać się do winy, przeprosić. To daje najważniejszy komunikat: 
mimo to, że zdarzają nam się błędy, użyjemy raniących słów, to zawsze się kochamy i dążymy do pojednania.
  • dostrzeżone - rodzic spędzając z dzieckiem czas fizycznie, mocno angażuje się i dostrzega to, co przeżywa dziecko pod maską różnych zachowań. Widzi jego emocje zarówno te fajne, jak i te trudne. Cieszy się z dzieckiem i cierpi z nim. Chodzi o to, aby dać dziecku poczucie, że wczuwamy się w nie, a nie jedynie odbieramy jego zachowania. Ważne jest dla nas to, co dzieje się w środku, nie tylko na powierzchni. Wiadomo nie da się tego robić non stop, ale róbmy to systematycznie. 
Badania wykazały, że dzieci, które doświadczyły zauważenia tego, co dzieje się w ich umyśle, same uczą się tego dostrzegać.
  • ukojone - rodzic postępuje tak, aby dać dziecku odczuć, że nawet w najgorszych chwilach swojego życia będziemy zawsze z nim. Nie usuwamy trudności z życia dziecka, a jesteśmy wsparciem gdy ich doświadcza.
  • pewne - razem z rodzicem dziecko znajduje swoje miejsce na świecie, wierzy, że w przewidywalny sposób rodzic mu towarzyszy na każdym kroku. U dziecka bezpiecznego, dostrzeżonego i ukojonego wykształca się poczucie pewności, że rodzic jest obecny, pomaga, wspiera za każdym razem. 

Bezpieczna więź rodzi się w wyniku naszej obecności (gdy dziecko jest bezpieczne, dostrzeżone, ukojone i pewne). U dziecka wykształca się bezpieczny styl przywiązania gdy przynajmniej jeden rodzic/ opiekun jest przy nim w ten sposób obecny. Jest to szalenie ważne dla jakości życia naszych dzieci gdy staną się dorosłe. Relacje międzyludzkie nie będą stanowić dla nich problemu, ich tożsamość kształtuje się w sposób niezakłócony, mają większe szanse na sukcesy akademickie i zawodowe. Lepiej poradzą sobie z życiowymi trudnościami. 

Niezbędnym etapem budowania bezpiecznej więzi z dzieckiem jest przyjrzenie się swojej przeszłości - jakie relacje mnie kształtowały? Jak dziś to wpływa na mnie w kontekście stylu przywiązania jaki tworzę z dzieckiem. Ważne jest aby wykonać pewną pracę na początku - zrzucić to, co nie moje i wybrać jaką drogą w rodzicielstwie chcę podążać.

"Jeśli zrozumiesz własną przeszłość, możesz być takim rodzicem, jakim chcesz - niezależnie od tego, jak wychowali cię twoi rodzice"
Do tego momentu mówiliśmy o bezpiecznej więzi, która towarzyszy bezpiecznemu stylowi przywiązania - są to pojęcia zaczerpnięte z teorii przywiązania. W jaki sposób można rozpoznać styl przywiązania dziecka jaki wykształcił się u dziecka? Naukowo stwierdzono, że dzieci z różnym stylem przywiązania różnie reagują na tzw. "obcą sytuację" (dziecko pozostaje w obcym miejscu, z obcymi ludźmi, albo samo). Badania były prowadzone gdy dziecko skończyło 1 rok życia. Szczególnie ważny jest moment powrotu opiekuna. Wyniki przeprowadzonych badań pozwoliły zaobserwować następujące prawidłowości:

  • dziecko z bezpiecznym stylem przywiązania: wyraźnie okazuje tęsknotę za rodzicem, gdy wychodzi z pomieszczenia, po powrocie aktywnie wita rodzica, szybko się uspokaja i wraca do zabawy
Rodzic w tej relacji charakteryzuje się dużą wrażliwością na zachowania dziecka, dostrzega potrzeby i stara się je zaspokoić, reaguje w przewidywalny, współczujący i wrażliwy sposób.
  • dziecko z lękowo - unikającym stylem przywiązania: gdy opiekun wychodzi, intensywnie skupia się na zabawkach, nie okazuje objawów tęsknoty. Gdy wraca jest ignorowany lub nawet unikany przez dziecko.
Rodzic w tej relacji skupia się na fizycznych potrzebach dzieci, zaś emocjonalne są ignorowane. Opiekun zdaje się być obojętny czy niewrażliwy na sygnały i potrzeby dziecka. Dziecko uczy się minimalizować zewnętrzną ekspresję swojej potrzeby więzi.
  • dziecko z lękowo - ambiwalentym stylem przywiązania: nie daje się pocieszyć gdy opiekun wychodzi oraz gdy wraca. Nie wraca do zabawek, a desperacko trzyma się rodzica. Sprawia wrażenie, jakby nie wierzyło, że rodzic może mu pomóc i ukoić jego lęk.

Rodzic w tej relacji zachowuje się niekonsekwentnie, raz z dużą wrażliwością reaguje na sygnały wysyłane przez dziecko, a innym razem jest obojętny. Dziecko boi się odwrócić uwagę od rodzica w obawie, że ten niepostrzeżenie zniknie. Potrzeba przywiązania jest silnie manifestowana. 
  • dziecko z lękowo - zdezorganizowanym stylem przywiązania: dziecko po powrocie opiekuna zachowuje się w sposób chaotyczny, jakby samo nie wiedziało jak ma zareagować, wydaje się przestraszone, jednocześnie może podejść do opiekuna, po czym znów go unikać. Może być tak, że histeryczny płacz graniczy z zastygnięciem w bezruchu.
Rodzic w tej relacji przeraża dziecko, jest zupełnie nie dostrojony do jego potrzeb. Dziecko nie potrafi wyrobić sobie stałego czy skutecznego sposobu radzenia sobie z sytuacją. 

Tylko bezpieczny styl przywiązania zapewni bezpieczną więź z dzieckiem i zapewni mu komfortowe okoliczności rozwoju. 

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza

Copyright © Z Miłości do Dziecka , Blogger